Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,2 μονάδες για το 2027, σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιουνίου.
Με βάση τις προβλέψεις Σεπτεμβρίου 2026, η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,9% το 2026 και στο 3,1% το 2027 και το 2028, έναντι 3,8% το 2025. Παράλληλα, η ΚΤΚ αναθεώρησε ανοδικά και την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό, ενώ οι εκτιμήσεις για την ανεργία αναθεωρήθηκαν σημαντικά προς τα κάτω.
Οι προβλέψεις ενσωματώνουν τον οικονομικό αντίκτυπο του συνεχιζόμενου πολέμου στη Μέση Ανατολή. Οι αυξημένες διεθνείς τιμές πετρελαίου, τα υψηλά περιθώρια διύλισης σε σχέση με τις τιμές του αργού πετρελαίου και η γεωπολιτική αβεβαιότητα αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά την κυπριακή οικονομία, κυρίως μέσω των τιμών ενέργειας, του τουρισμού και των μη οικιστικών ιδιωτικών επενδύσεων.
Η ΚΤΚ σημειώνει ότι οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου, επισημαίνοντας ταυτόχρονα τη συνεχιζόμενη ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας. Το βασικό σενάριο στηρίζεται στην υπόθεση ότι η σύρραξη θα διαρκέσει μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του 2026 και στη συνέχεια θα υπάρξει σταδιακή αποκλιμάκωση.
Η εγχώρια ζήτηση την περίοδο 2026-2028 αναμένεται να ενισχυθεί από τη συνεχιζόμενη άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης, λόγω της αύξησης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, καθώς και από την ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας. Παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι μεγάλες ιδιωτικές οικιστικές και μη οικιστικές επενδύσεις αναμένεται να στηρίξουν ουσιαστικά τη ζήτηση. Η ΚΤΚ εκτιμά ότι η κρίση μπορεί να επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα των έργων, χωρίς όμως αυτά να ακυρωθούν, λόγω του μακροπρόθεσμου ορίζοντά τους και του παροδικού χαρακτήρα της γεωπολιτικής αστάθειας.
Οι καθαρές εξαγωγές αναμένεται να έχουν αρνητική συμβολή στο ΑΕΠ το 2026, λόγω της επιβράδυνσης των εξαγωγών και της μείωσης των τουριστικών εσόδων κατά το πρώτο εξάμηνο εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, οι εισαγωγές προβλέπεται να επιταχυνθούν λόγω της ισχυρής εγχώριας ζήτησης και των αυξημένων εισαγωγών υπηρεσιών που απαιτούνται για τη στήριξη σχετικών εξαγωγών. Για την περίοδο 2027-2028, οι καθαρές εξαγωγές εκτιμάται ότι θα συμβάλουν θετικά στο ΑΕΠ, κυρίως λόγω της περαιτέρω ανάκαμψης του τουρισμού.
Η ανοδική αναθεώρηση για το 2026 αποδίδεται στη δυναμική της οικονομίας, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο τρίμηνο, στις καλύτερες του αναμενομένου επιδόσεις του τουρισμού τους τελευταίους μήνες και στην ισχυρή πορεία των οικιστικών επενδύσεων. Για το 2027, η αναθεώρηση αντανακλά την αναμενόμενη ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων, ιδίως μέσω δαπανών για αμυντική θωράκιση στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE, με τη συμμετοχή κυπριακών εταιρειών.
Ανεργία στο 3,8%
Η αγορά εργασίας συνεχίζει να στηρίζει την οικονομία και να επιδεικνύει σημαντική ανθεκτικότητα. «Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά στο 3,8% το 2026 λόγω της ισχυρής ανάπτυξης του ΑΕΠ και της συνεχιζόμενης αύξησης του εργατικού δυναμικού», αναφέρει η ΚΤΚ.
Για το 2027 και το 2028 η ανεργία αναμένεται να σταθεροποιηθεί στο 3,8%, καθώς συνεχίζονται η ισχυρή ανάπτυξη του ΑΕΠ και οι συνθήκες στενότητας στην αγορά εργασίας. Το ιστορικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με την ΚΤΚ, καταδεικνύει τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας.
Σε σχέση με τις προβλέψεις του Ιουνίου 2026, η ανεργία αναθεωρείται προς τα κάτω κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,7 μονάδες για το 2027 και το 2028. Η αναθεώρηση συνδέεται με τη δυναμική της αγοράς εργασίας, τα πολύ χαμηλότερα από τα αναμενόμενα ποσοστά ανεργίας το πρώτο εξάμηνο του 2026 και τις καλύτερες από τις αναμενόμενες μακροοικονομικές επιδόσεις, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Στο 3,3% ο πληθωρισμός το 2026
Ο πληθωρισμός, με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,3% το 2026, από 0,8% το 2025, λόγω των οικονομικών επιπτώσεων της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, τα υψηλά περιθώρια διύλισης και οι έμμεσες επιδράσεις τους στις υπόλοιπες συνιστώσες του πληθωρισμού αναμένεται να ασκήσουν ανοδικές πιέσεις. Ανοδικά εκτιμάται ότι θα κινηθούν και οι τιμές των υπηρεσιών, λόγω της ισχυρής ζήτησης σε τουριστικούς τομείς και των αυξημένων ενεργειακών και λοιπών λειτουργικών δαπανών, με μικρότερη συμβολή από τους μισθούς. Οι τιμές των τροφίμων αναμένεται επίσης να συνεχίσουν να αυξάνονται, κυρίως εξαιτίας του υψηλότερου ενεργειακού κόστους.
Αντίθετα, οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων, εξαιρουμένης της ενέργειας, προβλέπεται να παραμείνουν σε αρνητικό έδαφος το 2026, περιορίζοντας εν μέρει τις συνολικές πληθωριστικές πιέσεις. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στις χαμηλότερες τιμές εισαγωγών από την Κίνα και στην αυξανόμενη διείσδυση των διαδικτυακών αγορών, παρά τις ανοδικές επιδράσεις από την αποδυνάμωση του ευρώ.
Οι προβλέψεις περιλαμβάνουν τα κυβερνητικά αντισταθμιστικά μέτρα, μεταξύ άλλων τη μείωση του ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια και την παράταση της μείωσης του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα. Ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,4% το 2027 και στο 1,9% το 2028, κυρίως λόγω της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού της ενέργειας και της σταδιακής διόρθωσης των επιπτώσεων από τη μετακύλιση του κόστους παραγωγής. Το 2028 η πρόβλεψη περιλαμβάνει και τον αντίκτυπο από την αναμενόμενη εφαρμογή του διευρυμένου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ, ETS2, κυρίως στις τιμές των καυσίμων κίνησης.
Σε σύγκριση με τον Ιούνιο, ο πληθωρισμός αναθεωρείται προς τα πάνω κατά 0,1 μονάδες για το 2026 και κατά 0,4 μονάδες για το 2027. Για το 2026, η αναθεώρηση οφείλεται κυρίως στις ισχυρότερες πιέσεις στις τιμές των υπηρεσιών, οι οποίες αντισταθμίστηκαν εν μέρει από τις αποπληθωριστικές πιέσεις στα βιομηχανικά προϊόντα εκτός ενέργειας και τη χαμηλότερη πρόβλεψη για τον πληθωρισμό της ενέργειας λόγω των χαμηλότερων τιμών πετρελαίου, που μετριώνονται από τα υψηλά περιθώρια διύλισης. Για το 2027, η αναθεώρηση συνδέεται κυρίως με επιδράσεις βάσης από τη χαμηλότερη πορεία του ενεργειακού πληθωρισμού το 2026, καθώς και, σε μικρότερο βαθμό, με τις υψηλότερες επιβαρύνσεις από τα περιθώρια διύλισης και διανομής καυσίμων και τη μετακύλιση των ισχυρότερων αυξήσεων στις τιμές υπηρεσιών.
Ο δομικός πληθωρισμός, εξαιρουμένων των τροφίμων και της ενέργειας, προβλέπεται να αυξηθεί στο 2,8% το 2026, από 1,9% το 2025, λόγω κυρίως της επιτάχυνσης του πληθωρισμού των υπηρεσιών και των έμμεσων επιδράσεων του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,2% το 2027 και στο 1,9% το 2028. Για το 2026 αναθεωρείται προς τα πάνω κατά 0,4 μονάδες, ενώ δεν υπάρχει αναθεώρηση για το 2027 και το 2028.
Η ΚΤΚ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι απόκλισης από το βασικό σενάριο για την περίοδο 2026-2028 είναι συνολικά καθοδικοί για το ΑΕΠ και ανοδικοί για τον πληθωρισμό. Κίνδυνοι προκύπτουν από ενδεχόμενη εκ νέου κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές ενέργειας και εισαγωγών λόγω προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα. Πρόσθετοι κίνδυνοι συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τους πράσινους φόρους, πιθανές υψηλότερες αυξήσεις μισθών και περιθωρίων κέρδους, καθώς και μεγαλύτερο από τον αναμενόμενο οικονομικό αντίκτυπο από τις αυξήσεις στις συνταξιοδοτικές παροχές στο πλαίσιο της επικείμενης συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
