Πριν μια εβδομάδα έκανε το γύρω του κόσμου η είδηση της αγοράς του έργου «Comedian» του Ιταλού καλλιτέχνη Μαουρίτσιο Κατελάν για το ποσό των 6,2 εκατομμυρίων. Το έργο του προβοκάτορα της σύγχρονης τέχνης, όπως τον αποκαλούν, απεικόνιζε στην κυριολεξία μια αληθινή μπανάνα κολλημένη στον τοίχο με γκρι κολλητική ταινία. Η μπανάνα αυτή μπορεί να φαγωθεί αλλά και να αντικατασταθεί όταν πλέον μπαγιατέψει. Ποιος είναι όμως ο Μαουρίτσιο; Ο Μαουρίτσιο μεγάλωσε φτωχικά στην Πάδοβα της Ιταλίας από μητέρα καθαρίστρια και πατέρα επιπλοποιό. Δούλευε δεξιά και αριστερά για ένα μεροκάματο. Δούλεψε σε νοσοκομεία, πλυντήρια, ταχυδρομεία και νεκροτομεία. Είναι αυτοδίδακτος καλλιτέχνης. Μέσα από τα έργα του θέλει να προβάλει το ερώτημα τι είναι ή δεν είναι τέχνη και να καυτηριάσει το χρηματιστήριο της σύγχρονης δημιουργίας. Αυτή λοιπόν την ειρωνεία και καυτηρίαση της σύγχρονης τέχνης τη διακρίνει κανείς σε όλα τα έργα του. Στην πινακίδα στην πόρτα της γκαλερί με την επιγραφή «επιστρέφω αμέσως», ενώ ο κόσμος πήγαινε να επισκεφθεί την γκαλερί για να δει τα έργα του, στην ουσία το έργο του ήταν αυτή καθ’ αυτή η επιγραφή στην πόρτα! Τη χρυσή λεκάνη τουαλέτας με την ονομασία America εμπνευσμένη από τη ζωή του Τραμπ που επισκέπτες του Guggenheim μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν. Το ομοίωμα του Αδόλφου Χίτλερ σε διαστάσεις μικρού παιδιού με την ονομασία «HIM», το κέρινο ομοίωμα του Πάπα Ιωάννη Παύλο Β’ χτυπημένο από μετεωρίτη και άλλα πολλά που στόχο έχουν τον προβληματισμό.
Ας πάμε όμως στο περίφημο αυτό έργο με την μπανάνα κολλημένη στον τοίχο. Σε μια εποχή που γενικώς είμαστε αδιάβαστοι, μας αρέσουν τα «fake news» και οι θεωρίες συνωμοσίας. Σε μια εποχή που οι δήθεν, τα τικ τοκ, τα τσιτάτα, οι αρλούμπες και η βιτρίνα είναι στο απόγειό τους, δεν μου κάνει καμία απολύτως εντύπωση γιατί κάποιος ξόδεψε ένα τέτοιο αστρονομικό ποσό για μια μπανάνα και μια κολλητική ταινία που συνολικά κοστίζουν δύο ευρώ. Θα μου πείτε, τη σύλληψη του καλλιτέχνη και τον τρόπο που την τοποθέτησε στον τοίχο είναι που αποφάσισε να πληρώσει ο Τζάστιν Σαν, ο πάμπλουτος Κινέζος επιχειρηματίας που ασχολείται με κρυπτονομίσματα.
Σε αυτή την εποχή που διανύουμε στην Κύπρο, σε πόσες, στ’ αλήθεια, μπανάνες στον τοίχο δώσατε μεγαλύτερη αξία από αυτήν που πραγματικά έχουν; Πόσες φορές υπερεκτιμήσαμε μια μπανάνα στον τοίχο; Ας πάρουμε για παράδειγμα τοΝ Νίκο Χριστοδουλίδη. Ακόμα μια έρευνα προχθές δημοσιευμένη στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» παρουσίαζε τη δημοτικότητά του στα Τάρταρα. Με ποσοστό που αγγίζει το 80% να είναι απογοητευμένο από τη διακυβέρνησή του. Κάποιες στιγμές έχω την απορία, πώς τελικά το πολιτικό κεφάλαιο που δεν ήθελε να ξοδέψει στο Κραν Μοντανά (δήλωση Μαυρογιάννη σε debate στην προεκλογική για τον Νίκο Χριστοδουλίδη) ουσιαστικά εξανεμίστηκε μέσα σε δυο χρόνια.
Την υπερεκτίμηση αυτής, λοιπόν, της μπανάνας στον τοίχο την πληρώνουμε όλοι, ήδη, πολύ ακριβά. Γιατί, πόσο δύσκολο είναι να κολλήσει κανείς μια μπανάνα στον τοίχο με κολλητική ταινία; Τα αριστουργήματα δεν δημιουργούνται στο κενό και μέσα σε ένα λεπτό. Οι αληθινοί και στιβαροί πολιτικά ηγέτες με ουσία, πολιτικό περιεχόμενο, τόλμη και αποφασιστικότητα δεν ξεπηδούν μέσα από πόστα που αξιοποίησαν κατά καιρούς και συγκαλύπτοντας, είτε την διαφθορά είτε τον καταποντισμό της ευκαιρίας στο Κραν Μοντανά δίπλα στον Αναστασιάδη. Οι στιβαροί ηγέτες δεν είναι κολλημένες μπανάνες σε τοίχους. Αν θα τολμούσα να παραλληλίσω σπουδαίους ηγέτες με έργα τέχνης, θα ήταν σίγουρα έργα του Caravaggio, του Claude Monet, του El Greco. Με τέτοια έργα παραλληλίζονται οι ηγέτες. Έργα που ξεδιπλώνουν όχι απλά το αστείρευτο ταλέντο και τις ικανότητες των καλλιτεχνών, αλλά και έργα που φαίνεται ο κόπος και η ουσιαστική αφοσίωση του καλλιτέχνη να αποδώσει την τελειότητα της σύλληψής του. Έργα με ουσία και περιεχόμενο.
Διανύουμε την εποχή της αρλούμπας στην Κύπρο, όπου η πολιτική φτωχαίνει και οι πολιτικοί ανταγωνίζονται ο ένας στον άλλο στις φωτογραφίες και στις δηλώσεις κενού περιεχομένου. Ανταγωνίζονται στο επίπεδο των προθέσεων αλλά καταλήγουν στην απραξία. Με αυτού του είδους τους πολιτικούς πορεύεται κατά βάση η Κύπρος σήμερα. Σε μια πορεία που θα τολμούσα να αποκαλέσω αδιέξοδη. Πώς αυτός ο τόπος θα πάει μπροστά; Ποιος θα τολμήσει να κάνει το άλμα που χρειάζεται αυτή τη στιγμή η Κύπρος; Μπορεί ο Νίκος Χριστοδουλίδης να αλλάξει κάδρο, σε μια συγκυρία, όπου ελληνοτουρκικά και κατάσταση στη Μέση Ανατολή στρώνουν τον δρόμο για επίλυση και συμφιλίωση; Πού είναι ο Χριστοδουλίδης; Το να βγαίνει και να κάνει βιντεάκια για την αναβάθμιση της οικονομίας της χώρας μας, λες και είναι επιτυχία της διακυβέρνησής του, ενώ είναι καθαρά η εύνοια που έχουν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες εξαιτίας του Ταμείου Ανάκαμψης, είναι θαρρώ αποτέλεσμα πολιτικής ανωριμότητας.
Η πολιτική ωριμότητα διακρίνει τους ηγέτες που δράττουν τις ευκαιρίες και με τόλμη και αποφασιστικότητα ανατρέπουν το status quo της μη επίλυσης και δημιουργούν ένα λαμπρό μέλλον για τη χώρα και τις επόμενες γενιές. Οι μπανάνες στον τοίχο απολαμβάνουν πρόσκαιρο θαυμασμό, έργα όμως όπως του Caravaggio και του El Greco προκαλούν διαχρονικά συγκίνηση και δέος ακόμα και σε ανθρώπους που δεν έχουν ιδέα από ιστορία της τέχνης!
